Nepko

@nepko
318
нийтлэл
9,672,689
уншигдсан
1,688
сэтгэгдэл

Билл Брайсон "БИЕ ЭРХТЭН" эзэгнэн төрөгсөд

Цаг агаар ямар байсан ч өдөрт хоёр цагаас багагүй биеийн дасгал хийж бай. Бие дорой байвал оюун бас сул байдаг. /ТОМАС ЖЭФФЭРСОН/

НЭГ НАМЫН ТОГТОЛЦООНООС БОЛГООМЖИЛ "Дарангуйлал" номын хэсгээс

ХХ ЗУУНЫ ХОРИН ЗУРГАМЖ: Улс орныг үндсээр нь өөрчилж, өрсөлдөгчдөө нухчин дарсан намууд анхнаасаа хүчирхэг байдаггүй. Тэд түүхэн цаг мөчийг далимдуулан өрсөлдөгчдийнхөө улс төрийн амьдралыг тэвчихийн аргагүй болгодог. Иймээс олон намын тогтолцоог дэмжиж, ардчилсан сонгуулийн дүрэм журмыг хамгаал. Боломжтой байгаа дээрээ орон нутгийн болон, улсын сонгуулиа өг. Төрийн албан тушаалд өрсөлдөх талаар бод.

АУГАА ЗУГТАЛТ

Эдийн засгийн өсөлт ба тэгш бус байдлын эх үүсвэр. Тэгш бус байдал хөгжил дэвшлийн боол болж байгаа нөхцөлд хөгжлийн дундаж үзүүлэлт, эс бөгөөс зөвхөн хөгжиж яваа улс орнуудыг анхаарч үзэх нь ихээхэн алдаа мадагтай юм. Аж үйлдвэрийн хувьсгалын тухай хөндмөгц хөгжлөөр тэргүүлдэг улс орнууд санаанд бууж, бусад улс орнуудыг умартаж, эдгээр улсад ер ямар нэгэн хөгжил дэвшил болоогүй мэт санах нь энүүхэнд. Ингэхдээ бид дэлхийн дийлэнх хүн ам, хөгжлийн золиос болж, амьдралаа өөрчилж чадалгүй урьдын хэвээр үлдсэн тэр л хүмүүсийг анзаардаггүй. Шинэ ертөнцийг (буюу Америк) нээсэн явдлыг зөвхөн Хуучин ертөнцөд (буюу Европ) нөлөөлсөн хэмжээгээр дүгнэж болохгүй шүү дээ. Зарим улс орноор жишээлэхэд ДНБ-ний өсөлт орлого хуваарилалтын талаар ямар ч ойлголт өгдөггүй. Дэлхийн II дайны дараа хорин таван жилийн турш АНУ-д ДНБ-ийг хүн амын дунд тэгш хуваарилсантай ижил нөхцөл бүрдсэн үү, аль эсвэл өнөөдрийнх шиг цөөн тооны чинээлэг хүмүүст хуваарилагдаж байна уу гэдгийг хэлэх аргагүй.

ЯДУУРЛЫН ЭДИЙН ЗАСАГ 2019 ОНЫ ЭДИЙН ЗАСГИЙН НОБЕЛИЙН ШАГНАЛТ

Ядуурлын эдийн засаг бол ядуусын эдийн засгийн амьдралыг ойлгох замаар бий болох асар баян эдийн засгийн тухай ном. Энэ ном ядуус юунд хүрч чадах ба тэдэнд яагаад дэмжлэг хэрэгтэйг бид ухаарахад туслах янз бүрийн онолын тухай юм. Номын бүлэг бүрт саадтай цэгүүдийг таних, хэрхэн даван туулах аргуудыг тайлбарласан. Бид гэр бүлийн амьдралын гол асуултуудаар номоо эхлүүлсэн: тэд юу худалдан авдаг, хүүхдээ сургуульд явуулахын тулд юу хийдэг, тэдний болон хүүхэд, эцэг эхийн эрүүл мэнд, хэдэн хүүхэдтэй байхыг хүсдэг гэх мэт. Дараа нь, зах зээл ба инстүүцүүд ядуусын хувьд хэрхэн ажилладаг: Тэд өөрсдөд нь тулгарах эрсдлийн эсрэг зээл авч, хадгаламж үүсгэж, даатгуулж чадах уу? Засгийн газар тэдний төлөө юу хийдэг, ямар үед амжилтгүй болдог вэ? Номын туршид ийм асуултууд дахин дахин тавигдаж байгаа. Ядуусын хувьд амьдралаа сайжруулах арга зам байгаа эсэх, ямар зүйлс үүнийг хийхэд саад болж байна вэ? Эхлэх өртөг зардал өндөр байна уу, эхэлсний дараа үргэлжлүүлэхэд хэцүү юу? Юу өртгийг өсгөдөг вэ?

АГДАНБУУГИЙН АМАР

"Монгол улсын одоо үеийн маш чухал явдал нь нэгдүгээрт, тусгаар тогтносон байдлыг бататгах, хоёрдугаарт, эрдэм соёлд суралцан дэлгэрүүлэх, гуравдугаарт, мал аж ахуйг хөгжүүлэх эдгээр гурав бөгөөд залуучууд та нар ч гагцхүү суралцах төдийг хэрэг болгохгүй нам засгаас тавьж буй бодлого хэргүүдэд гар бие оролцон ажиллаж, хөгжүүлэх хэрэгтэй.... залуучууд бол малчин ардаас төрж гарсан тул малын ажлыг хөгжүүлэх явдалд идэвхи анхааралыг ихээхэн гаргаж, сайн малчин болж, түүнийг хөгжүүлэхэд туслалцах хэрэгтэй.... Залуучууд юм бүхнийг хийж чадах чадвартай болж боловсроод ард олноо сурган хүмүүжүүлэх хэрэгт идэвхи санаачилгатай, манлайлагч байх ёстой. Залуу хүн үндэснийхээ бичиг үсэгт сайн суралцах, үдэсний ший жүжиг, тоглоом наадам, дуу хөгжим, уран зохиол, утга уянга зэрэг үндэсний өвөөс суралцаж, хөгжүүлдэн түүгээр бахархах хэрэгтэй... Иймийн тул та нар хамгийн урьдаар өөрийн биеийг эрдмээр чимэглэх хэрэгтэй" хэмээн хэлж байв.

ДЭЛХИЙН ЭРХ ЗҮЙН ТҮҮХ

Хаммурабийн эртний хуулиас өнөөгийн Олон улсын Эрүүгийн шүүх хүртэлх дэлхий эрх зүйн түүхийн 250 онцлох үйл явдлыг багтаасан Америкийн Нью-Йоркийн хуулийн сургуулийн профессор Майкл Рофферийн “Дэлхийн эрх зүйн түүх” хэмээх номыг “Nepko” хэвлэлийн газрын захиалгаар доктор Д.Сугар, эрх зүйч Г.Баясгалан, Д.Одбаяр нар орчуулан хэвлүүлжээ.