Эдийн засаг 940 нийтлэл байна

Бүтээмж бол гарц

Монгол Улсын дотоодын нийт бүтээгдэхүүн 2013 онд 17 их наяд төгрөгт хүрч 11.3 хувиар өсчээ. Гэхдээ энэ хэрээр дундаж монгол хүний орлого өссөнгүй. Учир нь амьдралын өртөг 10.3 хувиар нэмэгдсэний улмаас иргэдийн худалдан авах чадвар ердөө л ганцхан хувиар өсчээ. Үүнээс гадна төгрөгийн ханш 30 хувиар унаж, хэрэглээнийхээ 88 хувийг импортоор авдаг Монголын эдийн засагт хүчтэй цохилт өглөө.
#эдийн засаг #нийтлэл

Хаана ч тээвэр нь хөгжмөө захиалдаг юм

Энгийн жишээнээс эхэлье. Бензинийн үнэ нэмэгдэхэд мах, гурилын үнэ дагаж өсдөг. Тэгсэн атлаа мах, гурилын өөрийн өртөг эхэлж өсөхөд бензинийн үнэ дагаж нэмэгддэггүй. Бензинийн үнэ мах гурилын өөрийн өртгөөс хамааралгүй байхад, өргөн хэрэглээний бүх барааны зах зээлийн үнэ бензинийн үнээс шууд хараат байдаг. Энэ нь тээвэр ямар чухал болохыг илтгэнэ.
#эдийн засаг #нийтлэл

“Дулаан хар”-ын халуун баримтууд

Уул уурхай болон дэд бүтцийн хөгжил сул байгаа нь Баян-Өлгий аймгийн өрсөлдөх чадварын дүнг бууруулдаг үзүүлэлтүүдийн нэг. Тааруу тал руугаа түлхүү анхаарч ажиллах зорилт тавьсан аймгийн удирдлага байгалийн баялгаа, судлагдсан орд газруудаа эдийн засгийн эргэлтэд оруулах “аян дайнд мордсон” аятай л байна.
#эдийн засаг #нийтлэл

Нүүрсний бодлогоо ”хөөлье”

Өнгөрсөн долоо хоногт Хятадын Шанси мужийн Тайюань хотод олон улсын коксжих нүүрсний дөрөв дэх чуулган болов. Чуулганд нүүрс олборлогчдоос гадна нүүрс, төмөр, гангийн үйлдвэрийн холбоод, худалдан авагчид, нийлүүлэгчид, судалгаа шинжилгээний байгууллагууд, хөрөнгийн биржийнхэн оролцов. Тус чуулган Монгол Улс нүүрсний бодлогоо зах зээлийн бодит байдалд тохируулахад чухал хувь нэмэр болох нь тодорхой.
#эдийн засаг #нийтлэл

Төрөөс тэрбумтан төрсөөр байх уу

Улсын төсөв нь хэрхэн бүрдэж, зарцуулагдаж, иргэдийнхээ амьдралд ямар үр өгөөжтэй байгаа нь ардчилсан орны төр засаг буюу нийтийн засаглалын чанар, нийгмийн хөгжил, авлигын түвшинг тод илэрхийлдэг.
#эдийн засаг #нийтлэл

Долларыг ялах долоон алхам

Эдийн засаг бол хүний биетэй адилхан амьд, цогц систем бөгөөд мөнгөний ханшийг эдийн засгийн “цусны даралт” гэж үзэж болох юм. Төгрөг, долларын харьцааг хэмжвэл өнгөрсөн жилийн дотор эдийн засгийн “даралт” бараг гучин хувиар өсчээ. Энэ бол таны машин авах гэж байсан төгрөгийн гуравны нэг нь алга болсон гэсэн үг.
#эдийн засаг #нийтлэл

Нүүрс дагаж хөгжих үү, эсвэл гацах уу

Монголыг нүүрсгүйгээр төсөөлөх аргагүй. Нийт экспортын ч, төсвийн орлогын ч аль алиных нь дөрөвний нэг энэхүү “царай муутай” эрдэстэй холбоотой. Мөн цахилгаан эрчим хүчний хэрэглээний ная, дулааны ерэн хувийг бид нүүрснээс авдаг.
#эдийн засаг #нийтлэл

Бид өрсөлдөж чадах уу

Аливаа улсын эдийн засгийн хөдөлгүүр нь хувийн хэвшил. Хувийн хэвшлийн цөм нь хамгийн олон хүн ажиллуулдаг жижиг, дунд үйлдвэрүүд (ЖДҮ) юм. Орон бүрт өөрийн тодорхойлолт байдаг ч дийлэнхийнх нь ажиллагсдын тоо, жилийн борлуулалтын хэмжээгээр нь ялгаж ЖДҮ гэж нэрлэдэг.
#эдийн засаг #нийтлэл

“Голомт”-ын Д.Баясгалан: Гобсек хувь хүн гэхээсээ илүү мөнгөний өөрийнх нь мөн чанар юм

“Голомт”-ын эзэд муудалцаж гэнэ, хөрөнгө мөнгөө хувааж байна гэсэн яриа гараад багагүй хугацаа өнгөрсөн. Энэ хугацаанд хэвлэлээр нөгөө тал нь байр сууриа илэрхийлж байсан ч Д.Баясгалан захирлын зүгээс ямар нэгэн ярилцлага өгч, мэдэгдэл хийсэн нь үгүй. Сүүлийн үед түүний эзэмшлийн “Голомт” банктай холбоотой янз бүрийн мэдээллэл гарсаар байсан ч бас л байр сууриа илэрхийлээгүй.
#эдийн засаг #нийтлэл

Жаран найм

Дээр үед жаран найм гэж нэг содон тоо байсан юм. Хулхи юмыг тэгэж нэрлэдэг байлаа. Юу гэвэл “Жаран долоо” гэж Америкийн Вэльс машины орос хувилбар бий. “Жаран ес” гэхээр өнөө америк машиныг танигдахгүй болгосон “ориг” орос машин болчиж буй нь тэр. Монголд мосттой машин хувьд байхыг зөвшөөрдөггүй.
#эдийн засаг #нийтлэл

Тавантолгойд халдах төрийн дээрэм хэтэрлээ

Төрийн дээрэм улаан, цагаандаа гарах нь ээ. Өмнөговь аймгийн иргэдийн буюу орон нутгийн өмч болох Тавантолгой ХК-ийн лицензтэй талбайд төр халдан, ил тодоор дээрэм хийхээр заналхийллээ. Энэ чинь одоо юу болж байна вэ? ноён Ерөнхийлөгчөө, Ерөнхий сайд аа.
#эдийн засаг #нийтлэл

Шинэ нислэг, шинэ бизнес

Далайд гарцгүй Монгол Улс дэлхий ертөнцтэй шууд холбогдож, гадаад худалдаагаа өргөтгөн эдийн засгаа хөгжүүлэхэд шийдвэрлэх үүрэгтэй хөшүүрэг нь зөвхөн агаарын тээвэр байж болохыг гадаадын улсаас зөвшөөрөл авдаггүй, улс орноо бид өөрсдөө мэдэн удирдах болсон сүүлийн хориод жил баталж өглөө.
#эдийн засаг #нийтлэл

Д.Бямбасүрэн: Эдийн засгийн тусгаар тогтнолоо худалдчихсан юм даа

Ерөнхий сайд асан Д.Бямбасүрэн гуайтай олон сэтгүүлч уулзаж улс төр, эдийн засгийн сэдвээр ярилц­даг билээ. Харин энэ удаа түүн­тэй уулзаж монгол­чуу­дын оюун санааны өв уламж­лал, түүний дархлаа, мөн эх орон, тусгаар тогтно­лын сэдвээр ярилцлаа.
#эдийн засаг #нийтлэл

Нинжа эдийн засаг

Сангийн сайд Ч.Улаан 2013 оны нэгдсэн төсвийн гүйцэтгэл, эдийн засгийн дүнг танилцуулав. Манай дотоодын нийт бүтээгдэхүүн (ДНБ) 17 их наяд төгрөгт хүрч, өмнөх оноос 12 хувиар өсчээ. Төсвийн зарлага ДНБ-ий 35 хувьтай тэнцэж, алдагдлыг хоёр хувьд барьсныг тэр мэдээлэв.
#эдийн засаг #нийтлэл

Царигийн цадиг

Бид ардчилал, зах зээлийн замыг сонгон явсаар эдүгээ нүүрс, зэс, алт, төмрийн хүдэр зэрэг эрдсээ бараг ганцхан орон руу экспортолдог, уул уурхайн олборлох салбар зонхилсон эдийн засагтай болоод байна.
#эдийн засаг #нийтлэл

Уул уурхайгаа улстөржилтөөс аваръя

Монголчууд улстөржинө гэж ёстой сүйдэлж байна даа. Юуг сүйдэлж байна гэж асуувал товчхондоо эх орноо, хөлөө олж ядаж яваа эдийн засгаа л сүйдэлчихсэн байна. Улстөржихгүй сэдэв, улстөржихгүй хүн, улстөржихгүй сэдэв, улстөржихгүй цаг хугацаа гэж даанч алга.
#улстөр #эдийн засаг #нийтлэл

Бизнес эрхлэгчдээр битгий оролд гэсэн алтан дүрэм

Монгол улсын ерөнхийлөгч Багабанди “Бизнес эрхлэгчдэд төр тус болж чаддаггүй юм гэхэд төвөг учруулж гай болж болохгүй учиртай” гээд шинэ жилээр хэлчихжээ.
#эдийн засаг #нийтлэл

Т.Ганболд: Хуримын бөгжнөөс өөр ойлголтгүй зарим хүн алтны салбарыг хэт мэддэг болчих юм

Монголын алт үйлдвэрлэгчдийн холбооны удирдах зөвлөлийн дарга, “Алтан Дорнод Монгол” компанийн захирал Т.ГАНБОЛДТОЙ ярилцлаа.
#улстөр #эдийн засаг #нийтлэл

”Монголд, хоёулаа хожъё”

Монголын хөрөнгө оруулалтын ээлжит чуулган Хонконгод өнгөрөгч долоо хоногт болж өндөрлөв. Алдарт “Дөрвөн улирал” зочид буудалд гурав дахь удаагаа болсон энэхүү арга хэмжээнд 15 орны 230 байгууллагыг төлөөлсөн 350-иад хүн оролцсоны гуравны нэг нь хөрөнгө оруулагчид байлаа.
#эдийн засаг #нийтлэл

Эдийн засгийн хөгжлийг юугаар хэмжих вэ?

Хохироож байж хождог Мальтусын ертөнц улстөрийн хөгжилд асар үр дагавартай байсан, тэгээд ч өнөөгийн хөгжлөөс огт өөр. Мальтусын ертөнцөд эд баялагтай хувь хүмүүст түүнийгээ үйлдвэр, шинжлэх ухааны судалгаа, боловсрол зэрэг урт хугацааны эдийн засгийн өсөлт авчрах үйлсэд хөрөнгө оруулах сонголт бага байлаа.
#эдийн засаг #нийтлэл

Шуналын уулзвар: Үнийн хорооноос Шөхтөг хүртэлхи шастир

Үнийн тухай сэдэв өнөөдөр моод байна. Наймаачид үйлдвэрлэгчээс авсан бараагаа тэр үнээрээ зарахгүй байгаа тухай. Тэд тээврийн болон бусад зардал, татвар, ажилчдынхаа цалин хөлсийг хамаг амьтны тусын тулд хувиасаа гаргахгүй байгаа гэсэн үг л дээ.
#эдийн засаг #нийгэм #нийтлэл

Бодлогогүй засаглал

Өнгөрсөн долоо хоногт хөрөнгө оруулалтын “Металс Монголиа” чуулган Улаанбаатар хотноо хоёр дахь удаагаа болж өндөрлөв. 25 орны 1200 төлөөлөгч оролцож байсан хоёр жилийн өмнөхөөсөө энэ удаа тав дахин цөөн хүн оролцов. Цөөхөн гадаад хүн харагдсан энэ хурал Монголын уул уурхайн боловсруулах салбарт хөрөнгө оруулалт хийхээ гаднынхан яараагүйг илтгэх мэт.
#эдийн засаг #нийтлэл

Үндэслэлгүй үнэ

Ойрхи нэгэн сонинд “Талхны үнийг үндэслэлгүй нэмэв” гэсэн өгүүлэл гарчээ. Талхны үнэ хэд байснаа хэд болсон, харин гурилын үнэ хэрхэн нэмэгдсэн, түүнтэй харьцуулсан эквивалент зэргийг нь нарийн тооцон харуулжээ, уг нийтлэлд. Ингээд бараг л интеграци диференциал оруулж тооцон математикдсаны эцэст үйлдвэрлэгчид үнээ үндэслэлгүй нэмсэн болохыг илчилж шуналын багыг нь хуу татан хаяжээ.
#эдийн засаг #нийтлэл

”Хавтгай” болоогүй Монгол

“Дэлхий хавтгай боллоо” гэж алдарт зохиолч Томас Фридман хэлжээ. Даяаршлын эрин үед хөрөнгө мөнгө, хөдөлмөрлөх хүч нь улс орнуудын хил хязгаарыг саадгүй давж, хөрөнгө оруулалтын сангууд бизнесийн шинэ боломж хайн асар их мөнгийг нэг орноос нөгөөд агшин зуур шилжүүлж буй өнөөгийн ертөнцөд ямар ч буурай орон эдийн засгаа үсрэнгүй хөгжүүлж болох тухай өөрийн номондоо тэр өгүүлсэн байдаг.
#эдийн засаг #нийтлэл

Эдийн засгийн сургаал Монголд

Эдийн засгийн шинжлэх ухааны суурийг Адам Смит тавьсан гэж үздэг. Давид Рикардогоос энэ судлал өөр чиглэл рүү хөгжин салсан ба явсаар Карл Марксын үед хэт зүүний чиглэлтэй коммунист гэж нэрлэж болохуйц чиглэл рүү нэг салбар нь хөгжжээ.
#эдийн засаг #нийтлэл

“Латин Монголиа” буюу айсуй өрийн хямрал

Яг өнөөдрийн байдлаар Монгол Улсын Засгийн газрын өр гадаад зээл, дотоод өр, гадаад үнэт цаасны өр, зээлийн баталгаа, төрийн болон орон нутгийн өмчит компаниудын гэх мэт өрүүдийг нийлүүлээд 10 их наяд төгрөг болсон нь эдийн засгийнхаа 50 хувьтай тэнцэж байна. Энэ бол монгол хүн бүр 3.0 сая төгрөгийн өртэй гэсэн үг.
#эдийн засаг #нийтлэл

Алтан+номикс

Ерөнхий сайд Н.Алтанхуягийн Засгийн газрын эдийн засгийн бодлогын (Altankhuyag+economics= Altan+nomics) хэрэгжилтийн үр дүн ямар байгаа тухай нэг жилийн ойгоор нь зарим ажиглалт, дүгнэлт гаргаж болох юм.
#эдийн засаг #нийтлэл

Уул уурхайн ноолууран бодлого

Хөрөнгө оруулалтын банк буюу инвестмэнт хаус гэсэн ойлголт бий. Хэдэн тэрбум доллараар нь асар том хөрөнгө оруулалт хийж чадах, өөрөөр хэлбэл ийм хэмжээний мөнгийг зах зээлээс босгож чадах том хөрөнгө оруулалтын хаус дэлхий дээр 10 - 20 байгаа байх. Олон тэрбумын хөрөнгө оруулалт хийх гэсэн газар эдэнд хандана.
#эдийн засаг #нийтлэл

НҮБ Монголын авиа компаниудыг эрсдэлтэйд тооцжээ

Иргэний нисэхийн ерөнхий газраас хоёр жил тутамд дотоодын авиа компаниудад үнэлгээ тогтоох шалгалт хийдэг. Тэдний гаргадаг үнэлгээний жагсаалт ч НҮБ-ынхаас төдийлөн зөрүүгүй гарсан байна
#эдийн засаг #нийтлэл

Чол хийсэн цалин пал хийсэн татвар

Татвараа чи миний өчүүхэн цалингий минь хувиас авхаа ичихгүй байна уу. Миний энэ цалингаас татвараас бусад нь ичдэг байхаа. Татварыхан л архичин хүн гэхэд овоо юм авжээн шүү гэсэн байртай сар бүр авхаа мартахгүй. Гэтэл бусад нь яажээн.
#эдийн засаг #нийтлэл