Өнгөрсөн 50 жилд Монголын төр, засгийн удирдлагын үйл ажиллагааны арга барилд зарчмын өөрчлөлт гарсангүй.

Барилгуудын дундах замыг жил бүр сэтлэн ухаж, ус зайлуулах бүтэц байхгүй учраас хавартаа бартаат уралдааны зам шиг сэгсэрч, зундаа усанд живж, намартаа хагас дутуу нөхөж байгаа нь хэвийн үзэгдэл болжээ.

Төсөв алдагдалтай гармагц, төр татвараа нэмдэг. Татвар нэмэгдэхээр, компани үнээ нэмдэг учир, нэмсэн татварыг компани биш хэрэглэгч төлдөг. Хэрэглэгч авч буй үнэ цэнээсээ илүү их төлбөр төлдөг гэсэн үг.

Баян-Өлгий аймаг нь Монгол Улсын хамгийн олон хүн амтай (100 мянга) аймгуудын нэг. Хүн амын 93 хувь нь казахууд, бусад нь дөрвөд, урианхай, тува, халх. Нийслэл Улаанбаатараас 1686 км зайд орших аймгийн төв Өлгий хотод 32 мянган хүн оршин суудаг. Аймаг нийтдээ 1.4 сая малтай.

Манайх шиг эдийн засаг буурай орнуудад хөгжлийн хамгийн том сорилт болоод буй авлигыг үндсэндээ хоёр төрлийн үзэгдэлд Фрэнсис Фукуяама хуваан тайлбарлажээ. 1. Рент (rent-seeking) 2. Клиентелизм (clientelism)

Энэ хавар Монголын 37 мянган залуус ерөнхий боловсролын сургуулиа төгсөж, техник мэргэжлийн болон их дээд сургуульд үргэлжлүүлэн сурахаар зэхэж байна. Монголчууд бид улам бүр өөрчлөгдөж буй энэхүү нийгмийн шинэ нөхцөл байдалд үр хүүхдээ дасан зохицож, ажиллаж амьдрахад нь бэлдэж чадаж байна уу?