Харийнхан монгол хэлийг ихэд сонирхох болсон өнөө үед англи хэлээр бичигдсэн монгол хэлзүй элбэг болжээ. Гэтэл англи хэлээрх анхны монгол хэлзүй харьцангуй хожим буюу 1926 онд гарч байсан байх юм.

Яасан хүн ойд төөрсөн сармагчин шиг болдог гэлээ? Яг л тэр хүн шиг чинь дэлхийн энэ олон улсын хаана нь байгаагаа мэдэхээ болиод байна даа, наана чинь. Уг нь намайг багад Төв Азид л байсан шиг санагддаг юм. 1993 оноос хойш харин нэг л биш ээ.

Зочноо танилцуулахдаа, жишээ нь тэр хүн зөвхөн хатиг эмчлээд гаршсан эмч бол "Энэ хүнийг Монголчууд Доржийн Бат гэхээсээ илүү Хатигны Бат гэж мэднэ" гэж таницуулна. Чингэхдээ ингэсэн тэгсэн "энэ эрхэм" гэсэн тодотголыг байнга хэрэглэнэ.

АНУ дахь монголчууд анх удаагаа Ерөнхийлөгчийнхөө сонгуульд оролцох гэж буй билээ. Энэ түүхэн үйл явдлын талаар Монгол улсын Элчин Сайдын Яамны Консулын хэлтэсийн дарга Бямбаагийн Мөнхжаргалаас цөөн зүйл тодруулав.

Эрэгтэйчүүд айдас эмээл ба хүсэл шуналын завсарт, далдын хүчний эзэмдэлд автахаас зүрхшээх мөртөө түүнийг ялан давахыг горилох хоёрын хооронд эргэлзэн тээнэгэлзсэн зөрчилт бодлоосоо болж эрэгтэйчүүдийг өдөөн татаж, хүсэл шуналын галыг нь буцалгадаг мөртөө гай гамшиг удирдан авчирдаг дүр – эмэгтэй шулмыг бүтээсэн юм.

1867 онд Монголоор аялсан тэмдэглэлээ Жон Шийпшанкс бүр хожим, 1903 онд “Монгол Сибирь дэх миний амьдрал” нэрээр ном болгон хэвлүүлжээ.