Төрд яагаад нийгмийн хамгийн адаг шаар болсон хэсэг нь очиж овооролддог шалтгааныг Фрэдэрих Хаек хачин гоё тодорхойлсон байдаг. Тэд сул дорой байдаг, нээлттэй нийгэмд амиа аваад, хүүрэн биеэ тээгээд явах чадвар мөхөс байдаг, иймээс төр рүү үхэн хатан зүтгэж түүний найдвартай нэг эрэг шураг нь болдог аж. Төрийн болон шашны ажлыг итгэл үнэмшлээрээ гүйцэтгэдэг, түүндээ мэргэшсэн үнэнч шудрага олон хүн бий. Гэтэл сүргийн дээд бүтэц болсон эдгээр инстүүцүүд дампуурсан, эв эеэ олохоо больсон, суларсан үед нь адаг шаарууд чихэн орж ирж үнэнч шудрага нэгнээ шахаж гаргана.

Үнэндээ олзлогдосдын дунд Японы армийн цэргүүд биш, дайны төгсгөл үед цэрэгт дайчлагдсан иргэд олон байлаа. Халуун гол мужид суурьшсан ердийн иргэд 1500 хүн хоморгонд баривчлагдан Монголд ачигдан иржээ. Хэлмэгдэн ирсэн энгийн иргэдийг суллах, нутаг буцаах шаардлага албан ёсоор тавьсан боловч хэн ч авч хэлэлцсэнгүй. Олзогсодын дунд хоёр эмэгтэй хүн байсныг замын турш хэн ч анзаарсангүй, зөвхөн биеийн оношлогооны үед хүйс нь илэрсэн байна. Энэ хүүхнүүд үсээ хусаад нөхрөө даган туугдаж явсаар энд иржээ.

Улаанбаатар үүссэн цагаасаа л эхлээд утаатай байсаан.

“История МНР” хэмээх энэ номд түүхийн үнэн тун ховор, бараг тэр чигээрээ гүтгэж, гуйвуулж, харлуулж бичсэн зохиомол эд. Хожим редакцид бүртгэгдсэн академич Дамдинсүрэн “Хэрэв Монголын нийгэм, ард түмэн Чингисийн үед доройтон ядуурсан, дараа нь манжийн үед улам доройтсон, тэгээд автономын үед бүр дордсон юм бол Чингисээс өмнө аль нэг газар маш баян тарган аз жаргалтай байсан болж таарч байна” гэж егөөдөн хэлсэн байдаг. Үнэндээ энэ номын жинхэнэ Ерөнхий редактор, найруулагч удирдагч нь тухайн үеийн МАХН-ын дарга Цэдэнбал, ЗХУ-аас БНМАУ-д суух элчин сайд Прохов нар болж таарах нь энэ өгүүллээс харагдаж байна.

More than 80 years ago Prime Minister Genden, Amar, and the Military Commander Demid paid the price with their lives for refusing to join the Khalkhin Gol Battle on the territory of their own country. At least 30,000 people have died in preparation of the war. In the real battlefield, 237 soldiers were killed, of which one-third shot by the Soviet Red Army aircraft due to distrust and libel. And the other one-third was executed for they were wrongly suspected as Japanese intelligence agents.

Гэтэл бидний дундаас гэнэт Андэрсоны жаал хүү гарч ирээд “Хаан шалдан байна!” гэж хашхирах нь тэрээ!