Одоогоос 18 жилийн өмнө Улаанбаатарт Монголын ардчилсан холбооны анхдугаар их хурал болсноор Монгол оронд шинэ эрин ирж буйг албан ёсоор зарласан юм.

Биенээ сөрсөн хоёр туйлт систем задарч, хүйтэн дайн төгсгөл болсон нь саяхан бөгөөд үүнийг олон хүн баяртайгаар хүлээн авч, ойрын ирээдүйг өөдрөгөөр төсөөлцгөөж,

Монголд чөлөөт арчилсан сонгууль хийдэг болоод даруй хорин зургаан жил болчихжээ. Парламентийн болон орон нутгийн сонгууль 1990, 1992, 1996, 2000, 2004, 2008, 2012 онд болсон бол Ерөнхийлөгчийн сонгууль 1993, 1997, 2001, 2005, 2009, 2013 онуудад болжээ.

Эмээгийн яриа. Жараад оны үед нэгдэлжүүлэхэд ядуу нь эхэлж элсчээ. Дараа нь малтай улсыг хүчээр элсүүлж хөрөнгийг нь хураан тараасан байна. Олон хүүхэдтэй арчаагүй нэг айлд гурван толгой даалимба бас бус юм ноогдож.

Энэ бүх баримтаас дүгнэхэд: лам хар монгол дээл өмссөн большевик орос цэргүүд нь “10 мянган” гамин цэргийг “400” цэрэгтэй Монголын ардын журамт цэрэг довтлон устгахад хүчин хавсрах гэж ирсэн биш, харин хоёр талын “тулалдаан” жинхэнэ байлдаан болохоос сэргийлэх зорилготой байжээ. Гамин цэргийн ихэнх нь тулалдаан болохоос өмнө большевикуудын хамгаалалтын дор хил даван Троицкосавскад хэдийнээ очсон ба, тулалдаан болж эхлэх үед үлдсэн цөөнхийг нь мөн хамгаалалттайгаар хил гаргасан аж. Хиагтыг чөлөөлөх тулалдаанд хоёр талаас алагдсан шархтсан хүний тухай мэдээ огт байдаггүй.

Энэ өгүүллийг 2007 оны хавар буюу одоогоос гурван жил гаруйн өмнө бичиж хэвлүүлжээ. Тэр үед нийгмийн анхаарал энэ сэдэв рүү төдийлөн хандаагүй байсан юм.